W składzie groźnie bakterie typu coli i Eschierichia coli

Woda ze źródełka nie zawsze lepsza

Jakość wody, która płynie w naszych domach często pozostawia wiele do życzenia. Ale niektórzy mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego znaleźli na to własny sposób i w wodę pitną zaopatrują się w tzw. źródełkach. Problem w tym, że woda, która z nich wypływa, najczęściej nie tylko nie jest lepszej jakości niż "kranówka", ale czasem jest nawet groźna dla zdrowia.

Przy pompie na ulicy Szpitalnej w Czeladzi kilka razy w tygodniu ustawiają się kolejki. Mieszkańcy domów, których okna wychodzą na "źródło" śmieją się, że wygląda to niemal jak pielgrzymki. Ale zdarza się, że taka sytuacja bywa uciążliwa. -Ludzie, którzy tu przyjeżdżają z butelkami i baniakami często się kłócą, bo ktoś zbyt długo nabiera cenny płyn, wpycha się do kolejki itd. Zdarza się, że takie sytuacje mają miejsce już od wczesnych godzin rannych. Jeszcze człowiek dobrze oczu nie otworzy, a tu wrzaski od rana. I o co? O wodę, która wypływa tuż przy ruchliwej ulicy? - mówią czeladzianie ze Szpitalnej pukając się w czoło.

Równie mocno oblegane są źródełka na Dorotce i Górze Kijowskiej w Będzinie-Grodźcu. Podobna sytuacja ma miejsce w Psarach, gdzie źródło wody zlokalizowane jest tuż przy głównej ulicy w gminie. Codziennie przejeżdża tędy kilkadziesiąt samochodów, ale fakt ten nie zraża mieszkańców i przyjezdnych do zaopatrywania się tutaj w wodę. Co sprawia, że woda z tego miejsca jest taka popularna? -Ja uważam, że jest na pewno dużo bardziej czysta niż to, co płynie z naszych kranów. Używam jej głównie do gotowania. A i przy okazji się zaoszczędzi parę groszy - mówi pani Jadwiga, która po wodę przychodzi tu z drugiego końca Psar.
Fanami psarskiej wody są też Anna i Łukasz z Będzina. Oni z kolei stawiają na co innego. -Mieszkamy na nowo wybudowanym osiedlu i woda w naszych kranach jest bardzo twarda. Po kilku gotowaniach nawet nowy czajnik potrafi być cały w kamieniu. Toteż, gdy odwiedzamy rodzinę w Psarach, przy okazji przywozimy sobie wodę do gotowania - mówią Anna i Łukasz. Czy jednak woda, która w mniemaniu wielu pijących ją osób ma być rzekomo źródlana, rzeczywiście jest taka czysta, zdrowa i lepsza niż to, co dostawcy oferują nam w rurach domów?

Na terenie Dąbrowy Górniczej znajduje się kilka miejsc podobnych do tych z powiatu będzińskiego. Co miesiąc dąbrowskie wodociągi, na zlecenie Urzędu Miejskiego, przeprowadzają badania jakości wód z owych źródeł. Jak informuje dąbrowski magistrat, badania te obejmują oznaczenia takich wskaźników jak np.: barwa, mętność, zapach, odczyn, smak, twardość. Woda badana jest również pod kątem zawartości składników mineralnych, ale także, a nawet przede wszystkim, bakterii. Wyniki owych testów w bieżącym miesiącu wykazały, że na 10 punktów, z których zostały pobrane próbki wód, tylko w przypadku źródła w Strzemieszycach przy ul. Majewskiego na wysokości posesji nr 189 badana próbka w ciągu kilku ostatnich miesięcy spełniała warunki wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W pozostałych przypadkach, woda z dąbrowskich źródeł kompletnie nie nadawała się do spożycia. Najczęstszą przyczyną jej niezdatności było przekroczenie dopuszczalnych wartości bakterii typu coli i Eschierichia coli. Te ostatnie mogą powodować między innymi zapalenie otrzewnej, które z kolei może prowadzić do posocznicy lub wstrząsu endotoksycznego, czyli groźnej sepsy.

- Faktem jest, że ludzie korzystają ze źródełek w nie do końca świadomy sposób. Kierują się błędnymi przekonaniami, że woda w kranach jest zła, bo jest np. twarda. Tymczasem środowiska naukowe, z którymi prowadziliśmy rozmowy na ten temat, twierdzą, że woda twarda jest zdrowsza dla organizmu niż woda miękka. Rzeczywiście, mogą się pojawić problemy z zakamienionym czajnikiem, ale np. kamica nerek wcale nie jest spowodowana twardą wodą, która dobrze wpływa na układy krążenia. Tymczasem woda miękka, a do tego typu należą wody powierzchniowe, które często płyną w tzw. źródełkach, wypłukuje z organizmu niezbędne jony - informuje Sławomir Wesołowski, dyrektor wydziału eksploatacji sieci w będzińskim MPWiK.
Wodami podziemnymi MPWiK się nie zajmuje, gdyż są one własnością Skarbu Państwa. Dlatego też samo MPWiK nigdy nie przeprowadzało badań sprawdzających zdatność do spożycia wody z ujść tego typu. -Woda, którą my eksploatujemy i dostarczamy do kranów odbiorców, to woda, która jest co miesiąc badana. Jest czerpana z minimum 80 m pod poziomem gruntu, a na takiej głębokości z reguły nie występują już żadne mikroorganizmy, które w procesie namnażania mogłyby zamienić się w szczepy groźnych bakterii. Dodatkowo przepuszczamy ją przez filtr w postaci lamp UV, ale są to działania prewencyjne. Podkreślam jednak, że do badania brane są próbki wody jeszcze sprzed filtra - zaznacza Sławomir Wesołowski.

Dyrektor twierdzi też, że w przypadku źródełek, jak np. to w Psarach, nie można być pewnym, czy pochodzi ono z pokładów jurajskich. A nawet jeśli, to jest ogromne prawdopodobieństwo, że w wyniku złego zabezpieczenia ujścia i tak dostają się do niego wody gruntowe, do których spływają m.in. wszystkie zanieczyszczenia pochodzące z atmosfery.

Inną sprawą jest przechowywanie wody zebranej na zapas. -Ludzie nie zdają sobie sprawy z procesu namnażania bakterii, które powstają z mikroorganizmów znajdujących się w wodzie. Jeżeli jest to kilka, kilkanaście sztuk na 100 ml, to nie ma się czego bać. Ale jeżeli ich liczba zaczyna się zwiększać do kilku setek, to może to być pierwszy krok do pojawienia się bakterii typu coli - wyjaśnia Sławomir Wesołowski. I dodaje: - Jeżeli ktoś przywiezie sobie wodę w plastikowych butelkach i stoi ona tydzień, to w ciągu tego czasu mogą powstać miliony mikroorganizmów. Wodę tę wylewa się z butelek nie do końca i wtedy, dolewając choćby nową, krystalicznie czystą, już na wstępie jest ona zakażana. Zdecydowanie przestrzegam przed piciem wody z ujść, które często bardzo błędnie nazywa się źródłami. A już na pewno niedopuszczalne jest spożycie takiej wody bez przegotowania. I nie mam tutaj na myśli doprowadzenia wody do wrzenia, ale minimum 1 do 3 minut gotowania. Warto też zwracać uwagę na wygląd wody w butelce. Albowiem mętność może być pierwszym sygnałem świadczącym, że mogą namnożyć się groźne bakterie - przestrzega dyrektor Wesołowski.

Izabela Kieliś

Piotr Pieszczyk